تصور کنید در آرامترین بخش خواب شبانه فرو رفتهاید؛ جایی که ذهن خاموش است و بدن باید در امنترین حالت خود باشد. ناگهان، بدون هیچ مقدمهای، با وحشت از خواب میپرید. قلبتان بهقدری تند میزند که انگار میخواهد از سینه بیرون بپرد، نفسها کوتاه و بریده میشود و برای چند ثانیه حتی نمیدانید کجا هستید. این تجربه برای بسیاری از افراد آشناست؛
پریدن از خواب همراه با تپش قلب شدید، اگرچه بسیار نگرانکننده است، اما در اغلب موارد نشانه یک فاجعه ناگهانی نیست. با این حال، این اتفاق بیدلیل هم رخ نمیدهد. بدن دقیقاً در زمانی که باید در آرامترین وضعیت ممکن باشد، علامتی واضح ارسال میکند که چیزی از تعادل خارج شده است. در ادامه این مطلب از مرکز خرید تشک اصفهان تلاش کردهایم با نگاهی پزشکی و روانشناختی، علت پریدن از خواب را بررسی کنیم و ببینیم دقیقاً چه اتفاقی در بدن میافتد که شبهای آرام را به لحظاتی پراسترس تبدیل میکند.
آپنه خواب چیست و چگونه باعث تپش قلب میشود؟
یکی از مهمترین و علمیترین علت پریدن از خواب با تپش قلب، مشکلات تنفسی در طول خواب است. در صدر این فهرست، آپنه خواب قرار دارد؛ اختلالی که بسیاری از افراد به آن مبتلا هستند، بدون آنکه خودشان متوجه باشند.
آپنه خواب به زبان ساده یعنی توقفهای کوتاه اما مکرر تنفس در خواب. این توقفها معمولاً بهدلیل شل شدن بیش از حد عضلات گلو، افتادن زبان به عقب یا انسداد مجاری تنفسی رخ میدهند. وقتی جریان هوا قطع میشود، سطح اکسیژن خون بهسرعت کاهش پیدا میکند و مغز که نسبت به کمبود اکسیژن بسیار حساس است، وضعیت را بحرانی تلقی میکند.
در چنین لحظهای، مغز با ترشح ناگهانی هورمونهای استرس بهویژه آدرنالین، بدن را بهزور بیدار میکند تا تنفس دوباره برقرار شود. نتیجه این واکنش دفاعی، همان بیدار شدن ناگهانی با تپش قلب شدید، احساس خفگی و اضطراب است. در واقع، قلب شما در این لحظه در حال تلاش برای جبران کمبود اکسیژن و رساندن خون بیشتر به مغز و سایر اندامهای حیاتی است.
بیشتر بخوانید : بررسی 18 علت میگرن های شبانه + ارائه راهکار فوری
علاوه بر آپنه، مشکلاتی مثل آسم شبانه، آلرژی شدید، سینوزیت مزمن یا رفلاکس معده یا کالای خواب نامناسب نیز میتوانند مسیر تنفس را در خواب تنگ کرده و واکنش مشابهی ایجاد کنند. تشخیص دقیق این موارد معمولاً با تست خواب (پلیسومنوگرافی) یا تعویض کالای خواب انجام میشود و درمان آنها میتواند تأثیر چشمگیری بر کیفیت خواب و سلامت قلب داشته باشد.
در صورتی که به دنبال خرید تشک و بالش باکیفیت از کارخانه تشک رویال دولت آباد هستید میتوانید همین الان با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید و از مشاوره رایگان بهره مند شوید.
تاثیر قندخون در کیفیت خواب
در برخی موارد، علت پریدن از خواب نه در قلب است و نه در ریهها، بلکه در تعادل شیمیایی خون ریشه دارد. نوسانات قند خون یکی از عوامل کمتر شناختهشده اما بسیار مهم در بیداریهای ناگهانی شبانه است.
در حالت طبیعی، بدن در طول شب سطح قند خون را در محدودهای پایدار نگه میدارد. اما در افرادی که دچار مقاومت به انسولین هستند، دیابت دارند یا شامهای سنگین و پرقند مصرف میکنند، ممکن است چند ساعت پس از خواب، قند خون بهطور ناگهانی افت کند. این وضعیت که به آن هیپوگلیسمی شبانه گفته میشود، برای مغز بسیار خطرناک تلقی میشود.
در واکنش به این افت، بدن بلافاصله هورمونهایی مانند گلوکاگون و آدرنالین ترشح میکند تا قند ذخیرهشده در کبد آزاد شود. همین ترشح ناگهانی آدرنالین باعث بیدار شدن، تپش قلب، لرزش بدن، عرق سرد و احساس اضطراب میشود. بسیاری از افراد این حالت را با حمله قلبی اشتباه میگیرند، در حالی که ریشه آن در قند خون است. در صورتی که به دنبال خرید تشک مناسب برای افراد دیابتی هستید اصلا این مقاله را از دست ندهید.
از سوی دیگر، اختلالات تیروئید بهویژه پرکاری تیروئید، میتوانند ضربان قلب را حتی در حالت استراحت بالا نگه دارند. تیروئید پرکار، سیستم عصبی سمپاتیک را بیشفعال میکند و اجازه نمیدهد بدن وارد فاز آرامش شبانه شود. در چنین شرایطی، قلب در خواب هم در حالت آمادهباش باقی میماند و کوچکترین تحریک باعث تپش شدید میشود.
همچنین نباید از تغییرات هورمونی زنان غافل شد. نوسانات استروژن و پروژسترون در دوران نزدیک به قاعدگی، بارداری یا یائسگی میتواند مرکز تنظیم دما و ضربان قلب در مغز را دچار اختلال کند. نتیجه این وضعیت، بیداریهای ناگهانی همراه با تپش قلب، گرگرفتگی و احساس بیقراری است.
اضطراب پنهان و حملات پانیک شبانه
برخلاف تصور رایج، استرس و اضطراب فقط به ساعات بیداری محدود نمیشوند. ذهن انسان حتی در خواب هم به پردازش تنشهای روزانه ادامه میدهد. یکی از شایعترین دلایل غیرجسمی تپش قلب شبانه، حملات پانیک شبانه است.
این حملات برخلاف کابوسها، معمولاً بدون خواب بد یا تصویر ترسناک رخ میدهند. فرد ناگهان از خواب بیدار میشود و علائمی بسیار شدید را تجربه میکند: تپش قلب، فشار یا درد قفسه سینه، لرزش، تنگی نفس و ترس شدید از مرگ. این علائم آنقدر واقعی و شدید هستند که بسیاری از افراد بارها به اورژانس مراجعه میکنند، در حالی که بررسیهای قلبی کاملاً طبیعی است.
ریشه این حملات معمولاً در انباشت استرسهای سرکوبشده روزانه است. وقتی فرد در طول روز مدام خود را کنترل میکند، احساساتش را بروز نمیدهد یا تحت فشار روانی مزمن قرار دارد، سیستم عصبی او در حالت هشدار باقی میماند. شب، زمانی که کنترل آگاهانه ذهن کاهش مییابد، این تنشها خود را بهصورت حمله پانیک نشان میدهند.
با توجه به گفته های متخصصین نمایندگی تشک رویال مصرف کافئین در ساعات پایانی روز، نوشیدن الکل، بینظمی خواب، استفاده طولانی از تلفن همراه قبل از خواب و حتی نور آبی صفحهنمایشها، همگی میتوانند سطح کورتیزول را در شب بالا نگه دارند.
کورتیزول هورمون هوشیاری است و اگر در زمانی که باید پایین باشد، بالا بماند، خواب سبک شده و قلب نسبت به کوچکترین محرک واکنش شدید نشان میدهد.
درمان تپش قلب ناگهانی در خواب:
پریدن از خواب با تپش قلب تجربهای است که نباید نادیده گرفته شود، اما در عین حال نباید باعث وحشت دائمی شود. همانطور که دیدیم، این حالت میتواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از آپنه خواب و افت قند خون گرفته تا اختلالات هورمونی و حملات پانیک شبانه.
برای درمان تپش قلب ناگهانی در خواب، قبل از هر چیز باید علت زمینهای آن شناسایی شود، اما در بسیاری از موارد با اصلاح چند عادت ساده میتوان شدت و تکرار این حالت را کاهش داد. تنظیم ساعت خواب منظم، پرهیز از مصرف کافئین، الکل و وعدههای غذایی سنگین در ساعات پایانی شب، نقش مهمی در آرامسازی سیستم عصبی دارد. کاهش استرس روزانه از طریق تمرینات تنفسی، مدیتیشن یا ورزش سبک، به بدن کمک میکند شبها وارد فاز آرامش عمیقتری شود. اگر تپش قلب ناشی از افت قند خون باشد، مصرف یک شام سبک و متعادل میتواند مؤثر باشد و در مواردی که اختلالاتی مثل آپنه خواب یا اضطراب شدید مطرح است، مراجعه به پزشک و شروع درمان تخصصی ضروری خواهد بود.
آنچه اهمیت دارد، الگوی تکرار و شدت علائم است. اگر تپش قلب شبانه بهطور مکرر اتفاق میافتد، با درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس طولانی، سرگیجه یا غش همراه است، مراجعه به پزشک متخصص قلب یا متخصص خواب ضروری است.
بدن شما با این علائم در حال صحبت کردن است. به جای نادیده گرفتن یا ترسیدن، بهتر است به این پیام گوش دهید و ریشه آن را پیدا کنید. خواب آرام یک تجمل نیست؛ یک نیاز اساسی برای سلامت جسم و ذهن است، و با کمی آگاهی و پیگیری، میتوان دوباره شبها را به زمان واقعی استراحت تبدیل کرد.